A A A

Znaczenie płac jako bodźca

Płace jako zasadnicze źródło dochodów podstawowej części ludności stanowią główny bodziec materialnego zainteresowania w podejmowaniu decyzji dotyczących: 1) podjęcia pracy w ogóle, 2) podjęcia pracy w określonej dziedzinie, 3) podnoszenia kwalifikacji, 4) wzrostu intensywności pracy.

O wyborze rodzaju i miejsca pracy przez pracownika decyduje szereg czynników, np. określone zamiłowanie, możliwość zdobycia kwalifikacji, tradycje rodzinne czy regionalne, wreszcie miejsce, jakie zajmuje dany rodzaj pracy w społecznej ocenie. Jednakże zasadniczą, często najważniejszą rolę odgrywa wysokość płac. Trze-ba tu dodać, że rola ta wzrasta na skutek powszechności i bezpłatności oświaty, co ułatwia zdobycie każdego rodzaju kwalifikacji, jak również z powodu zrównania się warunków wykonywania różnych prac w wyniku postępu technicznego i zastosowania w produkcji zdobyczy nauki umożliwiających zmniejszenie stopnia uciążliwości czy szkodliwości poszczególnych prac. Decydujące znaczenie ma też dążenie do wyższych zarobków w zakresie podnoszenia stopnia intensywności pracy. Jest ona również, obok pragnienia zdobycia stanowiska cieszącego się wyraźnym uznaniem i prestiżem społecznym, zasadniczym bodźcem podnoszenia kwalifikacji w zdobytym zawodzie.

Bodźcową funkcję płac wykorzystuje państwo w swojej polityce zatrudnienia. Różnicując płace według gałęzi produkcji czy specjalności, czy też stosując specjalne dodatki do płac, państwo wykorzystuje płace w szczególności jako czynnik zachęcający do podejmowania pracy w pewnych zawodach czy w tych gałęziach produkcji, których rozwój uznany jest za priorytetowy w danym okresie, albo w niektórych regionach kraju, na terenie wsi itp. W Polsce np. w związku z zadaniami uprzemysłowienia kraju i- zbudowania technicznej bazy socjalizmu państwo uprzywilejowało w zakresie płac sferę produkcyjną, a w ramach samego przemysłu np. górnictwo i hutnictwo.