A A A

Zasady kształtowania płac

Jak już powiedzieliśmy, podstawową zasadą płac w gospodarce socjalistycznej jest kształtowanie płac zgodnie z ilością wydatkowanej pracy. Drugą zasadą polityki płac jest ich stały wzrost w miarę rozwoju produkcji. Zasada ta realizowana jest w ten sposób, że wzrostowi wydajności pracy towarzyszy wzrost płac. Płace powinny jednak rosnąć wolniej od wzrostu wydajności pracy. Jest to związane z faktem, że wzrost wydajności pracy jest wynikiem nie tylko wysiłku robotnika, ale również lepszych, doskonalszych środków produkcji i bardziej nowoczesnych metod wytwarzania. Stąd też w korzyściach, jakie płyną z unowocześnienia procesu produkcji, powinno partycypować również państwo jako właściciel środków produkcji. Jest to konieczne ze względu na potrzebę przeznaczenia przez państwo coraz większych sum na zaspokajanie potrzeb ogólnospołecznych w zakresie nauki, kultury, ochrony zdrowia itp. 

Dalszą zasadą polityki płac jest ich zróżnicowanie w zależności od wymaganych kwalifikacji, odpowiedzialności, uciążliwości pracy itp., o czym już wspominaliśmy. Prawidłowe zróżnicowanie płac, zachowanie właściwej rozpiętości między pracami o różnej uciążliwości, wymagającymi różnych kwalifikacji itp. jest warunkiem prawidłowej realizacji zasady wynagrodzenia według ilości i jakości pracy oraz wykorzystania płac jako bodźca do podnoszenia kwalifikacji i podejmowania się prac odpowiedzialnych i trudnych. Realizacja tej zasady napotyka jednak na dwa ograniczenia:

1) wysokość płac i ich rozpiętość jest ograniczona przez ogólne rozmiary funduszu płac, którym społeczeństwo dysponuje,

2) musi być zachowany określony poziom płac minimalnych.