A A A

System kredytowy

System budżetowy oznacza bezzwrotne przejmowanie { przekazywanie określonych środków pieniężnych. Jednakże oprócz tych środków przedsiębiorstwa często potrzebują pewnych sum pieniężnych, które po pewnym czasie powinny zostać zwrócone. Równocześnie gromadzą się wolne zasoby pieniężne, które mogą pokryć te potrzeby w formie kredytów. Tak np. w wielu przedsiębiorstwach okresy zakupu surowców lub wypłat zarobków dla pracowników nie pokrywają się z okresami, w których sprzedaż wytworzonych towarów zapewnia środki pieniężne na dokonanie tych zakupów czy wypłat. Normalny przebieg procesu produkcyjnego wymaga w tym wypadku udostępnienia przedsiębiorstwom potrzebnych ilości pieniędzy, które zostaną zwrócone po sprzedaniu wytworzonych towarów. Zapotrzebowanie na zwrotne pożyczki zaspokajane jest właśnie dzięki istnieniu określonego systemu kredytowo-bankowego.

Konieczność kredytu wynika także z pojawiania się w przedsiębiorstwach trudności finansowych mających charakter przejściowy. Otrzymanie w tej sytuacji zwrotnej pożyczki może stanowić dużą pomoc w przezwyciężeniu tych trudności.

W ostatnim okresie kredyt zaczyna również odgrywać coraz większą rolę w finansowaniu nakładów inwestycyjnych. Przedsiębiorstwa mogą bowiem otrzymywać oprocentowany kredyt na dokonywanie określonych zamierzeń inwestycyjnych.

W zależności od tego, na jakie cele przeznaczane są środki kredytowe w przedsiębiorstwach, mamy do czynienia z kredytami obrotowymi i kredytami inwestycyjnymi. Kredyty obrotowe przeznaczane są na sfinansowanie zapasów oraz należności pieniężnych, gdy fundusze własne w obrocie są niewystarczające. Natomiast kredyty inwestycyjne przeznaczane są zarówno na inwestycje branżowe, jak i inwestycje przedsiębiorstw. Inwestycje branżowe dotyczą budowy nowych zakładów produkcyjnych oraz większych przedsięwzięć modernizacyjnych i rekonstrukcyjnych. Inwestycje przedsiębiorstw natomiast związane są m. in. z utrzymaniem i modernizacją parku maszynowego oraz zakupem maszyn.

Kredytowanie przedsiębiorstw pozwala nie tylko na redystrybucję czasowo wolnych zasobów pieniężnych między poszczególne przedsiębiorstwa, ale także umożliwia bankom kontrolę przebiegu procesów gospodarczych. W celu terminowej realizacji zadań produkcyjnych i skłonienia przedsiębiorstw do terminowego spłacania zaciągniętych kredytów (warunkiem tego jest oczywiście terminowe wykonanie założonych zadań) stosuje się oprocentowanie podejmowanych w banku kredytów. Oprocentowanie to może być zróżnicowane. Na przykład oprocentowanie przy kredytach inwestycyjnych wynosi 8%. Jeśli jednak kredyt nie zostanie spłacony w ustalonym terminie, bank pobiera karne odsetki w wysokości 12%. Oprocentowanie kredytów ma także skłaniać przedsiębiorstwa do zaciągania pożyczek jedynie w wypadku, gdy zastosowanie środków kredytowych charakteryzuje się dostatecznie wysoką efektywnością, umożliwiającą opłacenie z uzyskanych przychodów procentów i osiągnięcie ponadto założonego zysku. Oddziaływanie banku kredytującego przedsiębiorstwo na jego działalność może także wyrażać się w różnego rodzaju przedsięwzięciach organizacyjnych. Polega ono na ingerencji banku w działalność eksploatacyjną lub inwestycyjną przedsiębiorstw, jeśli zostaną dostrzeżone w tej działalności określone nieprawidłowości.