A A A

Światowy system socjalistyczny

Wymienionych wyżej 14 państw socjalistycznych zajmuje powierzchnię 35,2 min km2, co stanowi 25,9% powierzchni wszystkich krajów świata. Kraje socjalistyczne w 1972 r. zamieszkiwało 1 222 min osób, czyli 32,4% całej ludności świata. W roku 1968 kraje socjalistyczne wytwarzały 22,8% światowej produkcji energii elektrycznej, 29,8% surowców energetycznych, 29,7% stali surowej. W skład światowego systemu socjalistycznego wchodzą państwa o różnej wielkości. Największym terytorium dysponuje Związek Radziecki (22 402 tys. km2), a największą liczbą ludności Chińska Republika Ludowa (ok. 800 min). Kraje socjalistyczne odznaczają się niejednakowym stopniem rozwoju gospodarczego. Obok krajów o bardzo wysokim stopniu rozwoju przemysłowego, jak NRD i Czechosłowacja, znajdują się kraje, które zapoczątkowały zupełnie niedawno proces industrializacji, jak np. Kuba, Chińska Republika Ludowa czy Demokratyczna Republika Wietnamu.

Zróżnicowanie w poziomie gospodarczym poszczególnych krajów socjalistycznych pociąga za sobą przynajmniej dwie niżej omówione konsekwencje dla rozwoju gospodarczego światowego systemu socjalistycznego.

1. Kraje o niższym poziomie rozwoju przemysłu realizując własne programy rozwoju mogą korzystać z pomocy finansowej, technicznej i kadrowej krajów bardziej zaawansowanych w rozwoju. Jest to czynnik przyśpieszający ich wzrost gospodarczy, tym bardziej że pomoc gospodarcza i przekazywanie doświadczeń w obrębie krajów socjalistycznych odbywa się na nowych zasadach. Pomoc ta nie pociąga bowiem za sobą uzależnienia politycznego i ekonomicznego słabszego gospodarczo partnera, co jest typowym zjawiskiem w stosunkach między krajami kapitalistycznymi.

2. Zróżnicowanie w poziomie rozwoju gospodarczego krajów socjalistycznych nie jest czynnikiem sprzyjającym szybkiej integracji gospodarczej, opartej na podziale pracy i specjalizacji produkcji tych krajów. Kraj o znacznie niższym poziomie rozwoju gospodarczego ma do ¡rozwiązania szereg odmiennych problemów aniżeli kraj posiadający rozbudowany, nowoczesny przemysł. Dlatego jednym z głównych zadań światowego systemu socjalistycznego jest stosowanie takiej kooperacji i współpracy gospodarczej, która pozwoliłaby na możliwie szybkie zmniejszenie zróżnicowania poziomu rozwoju gospodarczego poszczególnych krajów.