A A A

Struktura nakładów na produkcję rolną

Z produkcją gospodarstw rolnych związane są określone nakłady, przy czym stosunek wartości wytworzonej produkcji do poniesionych nakładów jest najbardziej syntetycznym wskaźnikiem ekonomicznej działalności gospodarstwa. Głównym czynnikiem produkcji w rolnictwie, zresztą jak i w innych działach wytwórczości materialnej, jest praca ludzka. Praca ludzka musi jednak być wyposażona w odpowiednie środki produkcji, od których zależy jej wydajność. Wśród środków tych szczególną rolę odgrywa ziemia, której obszar nie może być dowolnie powiększony. Może natomiast zmieniać się jej wydajność pod wpływem działalności ludzkiej. Część środków produkcji zaangażowanych w procesie wytwarzania artykułów rolnych produkowana jest w samym rolnictwie, część natomiast dostarczana jest przez przemysł. Wzrost udziału środków produkcji dostarczanych przez pozarolnicze działy gospodarki w ogólnych nakładach na rolnictwo jest obecnie jednym z głównych czynników powodujących szybki rozwój rolnictwa. W związku z tym można stwierdzić, że rozwijanie przez państwo tych gałęzi przemysłu, które wytwarzają środki dla rolnictwa, stanowi niezbędny warunek szybkiego wzrostu produkcji rolnej.

Środki produkcji dostarczane rolnictwu można, ujmując sprawę jak najbardziej ogólnie, podzielić na dwie grupy. Zadaniem jednej z nich jest podniesienie wydajności pracy ludzkiej zatrudnionej w rolnictwie, aby ta sama produkcja mogła być wykonana mniejszą ilością siły roboczej. Chodzi tu o różnego rodzaju maszyny i urządzenia. Druga grupa środków produkcji dostarczanych przez przemysł związana jest z intensyfikacją uprawy ziemi. Mamy tu na myśli takie środki produkcji, jak nawozy mineralne, urządzenia melioracyjne, środki ochrony roślin itp. Czynniki intensyfikujące uprawę ziemi od pewnego czasu decydują o wzroście produkcji rolnej w skali światowej. Ujmując problem historycznie, przez długi okres przyrost produkcji rolnej ściśle był związany z rozszerzeniem obszaru uprawianej ziemi. Dopiero mniej więcej od 1950 r .po raz pierwszy na wzrost światowej produkcji zbożowej większy wpływ zaczął wywierać wzrost plonów aniżeli rozszerzenie obszaru uprawianej ziemi. Główną rolę w tym procesie odegrało zwiększenie nawożenia, a nieco później także wprowadzenie do produkcji nowych odmian roślin. Intensyfikacja uprawy gleby ma szczególne znaczenie dla krajów, w których obszar uprawianej ziemi przypadający na 1 mieszkańca jest nieduży.

Wzrost produkcji rolnej wymaga rozwoju przemysłu wytwarzającego środki produkcji wzmagające siłę produkcyjną pracy ludzkiej w rolnictwie oraz środki produkcji intensyfikujące uprawę ziemi. Niemniej jednak, w zależności od konkretnej sytuacji gospodarczej kraju, tempo wzrostu wytwórczości jednej lub drugiej grupy środków produkcji dostarczanych rolnictwu może być różne. Na przykład przy dużym braku siły roboczej w gospodarce szczególny nacisk musi być położony na dostarczanie rolnictwu tych urządzeń, które zapewniają oszczędność pracy ludzkiej. Natomiast wtedy, gdy głównym problemem w rolnictwie staje się nie zwolnienie pewnej ilości siły roboczej w celu zatrudnienia jej w przemyśle, lecz wzrost produkcji osiąganej z jednostki obszaru ziemi, główny akcent musi spoczywać na rozwoju produkcji środków intensyfikujących uprawę ziemi.