A A A

Redystrybucyjne funkcje budżetu

A analizy źródeł gromadzenia zasobów budżetowych oraz kierunków wydatkowania tych zasobów wynika, że budżet spełnia ważną funkcję redystrybucyjną. Funkcja ta polega na bezzwrotnym przejmowaniu od jednych podmiotów gospodarujących części ich zasobów pieniężnych i przekazywaniu tych zasobów innym podmiotom. W wyniku działalności budżetowej państwa następuje przepływ środków pieniężnych między produkcyjną i nieprodukcyjną sferą działalności ludzkiej. Ponieważ znaczna część usług o charakterze nieprodukcyjnym jest świadczona ludności bezpłatnie lub na zasadzie częściowej odpłatności (dotyczy to zwłaszcza usług socjalnych i kulturalnych), budżet państwa musi w znacznej części pokryć wydatki związane z tymi usługami. Ze środków budżetowych muszą oczywiście być finansowane usługi związane z działalnością administracyjną i obroną narodową.

Funkcja redystrybucyjna budżetu polega również na przesuwaniu środków pieniężnych z jednych działów lub gałęzi gospodarki narodowej do drugich. Proporcjonalny rozwój gospodarki narodowej wymaga, aby pewne działy rozwijały się szybciej niż wynikałoby to z możliwości, jakie stwarzane są przez środki wygospodarowane w ramach tych działów. Dotyczy to zwłaszcza tych działów i gałęzi gospodarki narodowej, które mają szczególne znaczenie z punktu widzenia wzrostu konsumpcji i dokonującego się postępu w siłach wytwórczych. Z tego powodu budżet państwa musi dokonać odpowiednich przesunięć zasobów pieniężnych w ramach sfery produkcyjnej.

Kierunki przepływów zasobów finansowych między poszczególnymi działami gospodarki narodowej, a także między sferą produkcyjną i nieprodukcyjną, przedstawiają dane zawarte w tablicy 12. Z danych tych wynika, że dochody pochodzące z przemysłu znacznie przekraczają wydatki kierowane do tego właśnie działu. Odwrotna sytuacja kształtuje się natomiast w takich działach jak rolnictwo, transport i łączność, gdzie środki kierowane na rozszerzenie działalności produkcyjnej przewyższają wpływy z tych działów na rzecz budżetu.

Redystrybucyjna funkcja budżetu polega wreszcie na przesuwaniu środków pieniężnych między różnymi regionami kraju. W tyra wypadku redystrybucja zasobów finansowych może mieć na celu np. przyspieszenie rozwoju gospodarczego tych regionów, które z określonych przyczyn nie są w stanie w pełni wygospodarować środków pieniężnych koniecznych na sfinansowanie zamierzeń niezbędnych z punktu widzenia rozwoju społeczno-gospodarczego tych regionów.