A A A

Polityka rolna

Jak już powiedzieliśmy, przemiany o charakterze socjalistycznym dokonują się w rolnictwie w tempie znacznie wolniejszym aniżeli w przemyśle. W związku z tym w ciągu krótszego lub dłuższego okresu sektor socjalistyczny dominujący w przemyśle współistnieje z gospodarką prywatną w rolnictwie. Tak np. w Polsce w 1970 r. przemysł wytwarzał 54,6 dochodu narodowego, z czego na gospodarkę uspołecznioną przypadało 52,6%. W tym samym czasie produkcja rolna stanowiła 14,5% dochodu narodowego, z czego na produkcję uspołecznioną przypadał tylko 1%.

Mimo iż w rolnictwie w ciągu stosunkowo długiego okresu dominuje gospodarka prywatna, rozwój także tego działu gospodarki narodowej musi zostać podporządkowany regulującej roli państwa. Rolnictwo stanowi zbyt ważny dział gospodarki narodowej, aby można było zapewnić planowy charakter całej gospodarce bez uwzględnienia w tym planowaniu rolnictwa.

Podporządkowanie gospodarki rolnej regulującej roli państwa oznacza, że powołane przez społeczeństwo organy określają cele, które powinny być osiągnięte w procesie rozwoju tej gospodarki, oraz zapewniają środki niezbędne w celu ich realizacji. Cele, do których zmierza polityka ekonomiczna państwa w dziedzinie rolnictwa, określone mogą być przez realizację niżej przedstawionych zadań.

1. Zapewnienie pożądanego tempa wzrostu produkcji rolnej.

Biorąc pod uwagę znaczenie, jakie mają produkty żywnościowe dla zaspokojenia potrzeb konsumpcyjnych, należy stwierdzić, że realizacja tego zadania decyduje w poważnej mierze o rzeczywiście osiąganym tempie wzrostu dochodów ludności i tempie rozwoju całej gospodarki narodowej.

2. Zapewnienie określonego tempa wzrostu dochodów ludności zatrudnionej w rolnictwie oraz poprawa warunków pracy i życia na wsi. W dziedzinie tej istnieją rozpiętości między rolniczą i pozarolniczą sferą gospodarki narodowej, polegające na stosunkowo niższej w porównaniu z przemysłem opłacie pracy wydatkowanej w rolnictwie. Rozpiętości te są wynikiem różnic w ogólnych warunkach rozwoju przemysłu i rolnictwa. Celem polityki ekonomicznej jest nie tylko niedopuszczenie do pogłębienia się tych rozpiętości, ale odwrotnie — stwarzanie warunków do stopniowej ich likwidacji. Realizacja tego zadania jest częścią realizacji ogólnego celu rozwoju gospodarki socjalistycznej, jakim jest maksymalne zaspokojenie wszystkich potrzeb ludzi pracy.

3. Zapewnienie wzrostu efektywności wykorzystania istniejących w rolnictwie zasobów wytwórczych. Także w tej dziedzinie występują określone rozpiętości między rolnictwem i pozostałymi działami gospodarki narodowej. Doprowadzenie do zmniejszenia tych rozpiętości może stanowić ważny czynnik przyśpieszenia tempa wzrostu dochodu narodowego.

Aby zrealizować te cele, które zresztą są ściśle wzajemnie powiązane, muszą być stworzone odpowiednie warunki. Warunki te to przede wszystkim skoncentrowanie w rolnictwie koniecznych zasobów wytwórczych, a także stworzenie takich form organizacji procesu wytwarzania i podziału produktów, które umożliwiłyby jak najbardziej efektywne z punktu widzenia realizacji wymienionych wyżej celów polityki ekonomicznej wykorzystanie tych zasobów.