A A A

Podstawowe kierunki decentralizacji

Zmiany wprowadzane przez reformy gospodarcze mają różny zakres w poszczególnych krajach. Jednak ich wspólną cechą jest to, iż zwiększyły stopień decentralizacji zarówno w procesie planowania, jak i realizacji planów. Poniżej przedstawimy kierunki przejawiania się decentralizacji w procesie planowania.

W zakresie i charakterze wskaźników planowych zmniejsza się liczba dyrektywnych wskaźników ilościowych, wskaźniki te (np. ilość i asortyment produkcji) zastępowane są przez wskaźniki syntetyczne, wartościowe (np. wskaźnik zysku, wskaźnik rentowności itp.), zmniejsza się więc szczegółowość planowania.

Zmniejszenie liczby wskaźników dyrektywnych oznacza, że w procesie planowania i zarządzania przedsiębiorstwami i zjednoczeniami zmniejsza się też rola metod bezpośredniego kierowania produkcją, wzrasta natomiast znaczenie narzędzi ekonomicznych: cen, kredytu, podatków, oprocentowania środków trwałych i obrotowych itp. a więc wzrasta znaczenie parametrycznych metod zarządzania.

W zakresie uprawnień przedsiębiorstw i zjednoczeń do podejmowania decyzji gospodarczych reformy przeprowadzane w krajach socjalistycznych idą w kierunku zwiększenia zakresu swobody zjednoczeń i przedsiębiorstw i przekazywania części uprawnień posiadanych poprzednio przez szczebel centralny zjednoczeniom. Kierowanie przedsiębiorstwami i zjednoczeniami opiera się, jak już powiedzieliśmy, na wykorzystaniu w coraz szerszym zakresie instrumentów ekonomicznych oraz tworzeniu w przedsiębiorstwach różnego rodzaju funduszy materialnego zainteresowania załogi i przedsiębiorstwa.