A A A

Płaca jako forma dochodu pracowników przedsiębiorstw

Główną formę dochodu osób zatrudnionych w przedsiębiorstwach uspołecznionych stanowi płaca robocza. Fakt uspołecznienia środków produkcji w socjalizmie powoduje, że coraz większa część ludności czerpie swoje dochody z pracy w przedsiębiorstwach uspołecznionych, a główny ich dochód stanowi płaca. W Polsce z płac utrzymuje się ponad 60% ludności. Oprócz płac ludność może czerpać dochody z innych źródeł, np. z rent, emerytur, stypendiów itp. Ludność posiadająca własne środki produkcji, np. rolnicy czy rzemieślnicy, utrzymuje się z dochodów, jakie przynosi ich gospodarstwo czy warsztat; członkowie spółdzielni wytwórczych utrzymują się z części dochodów spółdzielni. Podstawowy dochód rodziny pracowniczej stanowi jednak opłata za pracę.

System płac w gospodarce socjalistycznej opiera się na zasadzie podziału według ilości i jakości włożonej pracy. Oznacza to, że płaca pracowników zależy od ilości i intensywności wykonywanej przez nich pracy, jak również od jej jakości, tzn. jest zróżnicowana w zależności od kwalifikacji, jakich dana praca wymaga, od jej uciążliwości, trudności, warunków, w których jest wykonywana, oraz w zależności od znaczenia, jakie dana praca ma dla społeczeństwa. Prace ciężkie, wykonywane w warunkach szkodliwych dla zdrowia, czy niebezpieczne muszą być wynagradzane wyżej niż prace lekkie i nie wymagające dużego wysiłku. Podobnie wyżej wynagradzane powinny być prace o szczególnej w danym okresie użyteczności dla społeczeństwa. Oznacza to konieczność zróżnicowania stawek płac dla różnych zawodów i kwalifikacji, jak również w zależności od gałęzi, typu przedsiębiorstwa czy nawet regionu.