A A A

Organizacja zarządzania w polsce

Planowanie i zarządzanie w Polsce, podobnie jak w innych krajach socjalistycznych, opiera się na hierarchicznej strukturze organizacyjnej gospodarki narodowej, składającej się z różnych szczebli — od przedsiębiorstw do ogniw centralnych władzy państwowej. Funkcje zbiorowego kierownika gospodarki narodowej sprawują ogniwa centralne władzy państwowej. Na podstawie uchwał partii, określających główne kierunki rozwoju ekonomicznego i społecznego kraju, władza centralna podejmuje w procesie planowania wszystkie podstawowe decyzje dotyczące rozwoju gospodarki narodowej jako całości oraz występuje jako władza nadrzędna w stosunku do wszystkich innych szczebli zarządzania i planowania. W Polsce centralnymi ogniwami gospodarki narodowej jest Sejm oraz rząd, czyli Rada Ministrów. Do kompetencji rządu należy podejmowanie bieżących decyzji gospodarczych i przygotowywanie projektów decyzji dotyczących całej gospodarki narodowej, zatwierdzanych przez Sejm. Opracowywanie projektów narodowych planów społeczno-gospodarczych należy do obowiązków specjalnego urzędu centralnego, tj. Komisji Planowania przy Radzie Ministrów. Centralnymi organami administracji państwowej podległymi Radzie Ministrów są — oprócz Komisji Planowania — ministerstwa.

Ministerstwa (np. Ministerstwo Przemysłu Ciężkiego, Ministerstwo Górnictwa i Energetyki) odpowiadają za podległą im gałąź gospodarki, podejmują decyzje dotyczące podległego im odcinka gospodarki i nadzorują ich wykonanie. Plany ministerstw obejmują działalność ekonomiczną wszystkich podległych danemu ministerstwu jednostek gospodarczych. Ministerstwa opracowują plany perspektywiczne, średniookresowe (pięcioletnie) i roczne.

Hierarchicznie niższym od ministerstwa szczeblem gospodarki jest zjednoczenie, obejmujące swymi kompetencjami określony odcinek działalności gospodarczej podległej ministerstwu — branżę lub kilka pokrewnych branż w skali całego kraju (np. w ramach Ministerstwa Przemysłu Lekkiego przemysł skórzany czy odzieżowy). Zjednoczenie jest jednostką gospodarczą, która pełni dwojakie funkcje. Jest zrzeszeniem przedsiębiorstw, które reprezentuje wobec władz i organów administracji państwowej. Jednocześnie zjednoczenie spełnia wobec przedsiębiorstw funkcje nadrzędnej jednostki administracji państwowej, planującej działalność przedsiębiorstw i nadzorujących ich pracę. Zjednoczenie prowadzi też branżowe centrale zbytu, instytucje naukowo-badawcze, techniczne itp.

Najniższą jednostką gospodarczą wyodrębnioną pod względem ekonomicznym, organizacyjnym i prawnym jest przedsiębiorstwo. Zadaniem przedsiębiorstw jest bezpośrednia działalność produkcyjna czy usługowa. Planowanie w przedsiębiorstwie obejmuje plany wieloletnie, średniookresowe, roczne i operatywne, czyli obejmujące mniejsze odcinki czasu.