A A A

Ceny

Ceny, po których towary są sprzedawane, muszą zapewnić nie tylko zwrot poniesionych kosztów własnych, ale i uzyskanie nadwyżki ponad te koszty. Nadwyżka ta (oznaczamy ją przez m) stanowi wartość tzw. produktu dodatkowego, który — jak wiadomo — w socjalizmie przeznaczony jest na rozszerzenie produkcji (akumulacja) i zaspokojenie szeregu potrzeb finansowych z funduszy ogólnych (oświata, ochrona zdrowia, opieka społeczna, stypendia, administracja, obrona narodowa itp.). Nowo wytworzona przez pracowników wartość dzieli się więc na dwie części: na płace (v), stanowiące wynagrodzenie poniesionych nakładów pracy, oraz na produkt dodatkowy (m), przeznaczony na zaspokojenie potrzeb ogólnospołecznych.

Realizowany w przedsiębiorstwie produkt dodatkowy, noszący nazwę akumulacji finansowej przedsiębiorstwa, stanowi różnicę między wartością produkcji, wyrażoną w cenie sprzedaży, a kosztem własnym poniesionym na jej wytworzenie.

W naszej praktyce gospodarczej produkt dodatkowy tworzony w przedsiębiorstwie występuje w formie zysku, którego znaczna część tam pozostaje, oraz podatku obrotowego przekazywanego do budżetu państwa. Koszty własne danego towaru (przeciętne dla danej gałęzi produkcji) i zysk przedsiębiorstwa (ustalany na ogół w stosunku procentowym do kosztów własnych lub do kosztów przerobu, które w odróżnieniu od tych pierwszych nie obejmują nakładów materiałowych) tworzą cenę fabryczną towaru. Jeśli np. przeciętne koszty własne 1 mb określonej tkaniny wynoszą 300 zł, a zysk przedsiębiorstwa stanowi 5% kosztów, to cena fabryczna 1 mb tej tkaniny wynosić będzie 315 zł.

Zysk nie obejmuje jednak pełnej wartości wytworzonego w przedsiębiorstwie produktu dodatkowego, a jedynie jego część i to stosunkowo niewielką. W związku z tym ceny, po których towary sprzedawane są do sieci handlowej, czyli ceny zbytu, muszą być wyższe od cen fabrycznych. Jest to konieczne w celu zapewnienia realizacji całego wytworzonego w przedsiębiorstwach produktu dodatkowego.

Cena zbytu jest ceną, po której przedsiębiorstwa CENA sprzedają wytworzone towary do sieci handlowej.