A A A

Cena zbytu hurtowa i detaliczna

Cena zbytu na ogół przewyższa cenę fabryczną wysokość podatku obrotowego. O wysokości ceny zbytu decydują przede wszystkim warunki, jakie kształtują się na rynku, na którym sprzedawane są towary konsumentom. Wprawdzie konsumenci, ogólnie biorąc, nie kupują towarów po cenie zbytu, lecz po cenie detalicznej, jednak między ceną detaliczną a ceną zbytu istnieje ścisła zależność. Cena detaliczna towaru, która w zasadzie powinna być ceną równoważącą popyt i podaż, przewyższa mianowicie cenę zbytu o marże handlowe — marżę detaliczną i marżę hurtową. Przedsiębiorstwa handlu detalicznego nabywają towary przeważnie nie bezpośrednio od producentów, lecz za pośrednictwem przedsiębiorstw handlu hurtowego. Przedsiębiorstwa te sprzedają towary do sieci detalicznej po cenie hurtowej. Cena hurtowa jest niższa od ceny detalicznej o wysokość marży detalicznej, która pokrywa koszty ponoszone przez przedsiębiorstwo zajmujące się handlem detalicznym i zapewnia mu określony zysk. Jeśli cena detaliczna 1 mb określonej tkaniny wynosi 500 zł (zakładamy, że jest to cena równoważąca popyt i podaż), a marża detaliczna stanowi 10% tej ceny, to cena hurtowa 1 mb tej tkaniny wyniesie 450 zł. Przedsiębiorstwa handlu hurtowego nabywają dobra konsumpcyjne od przedsiębiorstw produkcyjnych właśnie po cenie zbytu. Cena zbytu jest niższa od ceny hurtowej o wysokość marży hurtowej, która ma pokryć koszty przedsiębiorstw zajmujących się hurtem. Jeśli np. marża hurtowa stanowi 5% ceny hurtowej, to w danym przykładzie cena zbytu 1 mb tkaniny wyniesie 427,5 zł. Jak to stwierdziliśmy już wyżej, cena zbytu na ogół różni się od ceny fabrycznej o wysokość podatku obrotowego. W podanym przez nas przykładzie cena zbytu 1 mb tkaniny wynosi 427,5 zł, natomiast cena fabryczna 315 zł. Różnica 112,5 zł obejmuje podatek obrotowy.

Podatek obrotowy jest drugą obok zysku formą, w jakiej występuje w przedsiębiorstwie socjalistycznym produkt dodatkowy. Podatek ten jest przekazywany do budżetu państwa i przeznacza się go na zaspokojenie różnorodnych potrzeb społecznych.

Produkt dodatkowy może być przekazywany do budżetu państwa także w innej postaci aniżeli podatek obrotowy. Chodzi tu w szczególności o obciążenie kosztów własnych przedsiębiorstwa narzutem, stanowiącym określone oprocentowanie wartości posiadanych środków trwałych, oraz oprocentowaniem kredytów bankowych. Oprocentowania te stanowią pewien normatyw efektywności wykorzystania posiadanych przez przedsiębiorstwo zasobów finansowych zamrożonych na pewien okres w posiadanych środkach trwałych i pożyczonych od banku. Jeśli normatyw ten nie zostanie wypracowany, oznaczać to będzie, że przedsiębiorstwo nie potrafi należycie wykorzystać tych środków. Wypracowanie natomiast wartości większej od tego normatywu powoduje odpowiedni wzrost zysku przedsiębiorstwa. Dokonujące się zmiany w systemie funkcjonowania gospodarki prowadzą do wzrostu znaczenia tych właśnie form przejmowania przez państwo akumulacji finansowej przedsiębiorstwa przy jednoczesnym zmniejszeniu roli podatku obrotowego w tej dziedzinie.